Varianten De atoombom en het mannetje met den bolhoed
Verzameld werk,
deel 4, pp.7-21

 
Chronologisch overzicht tekstmateriaal

  1. DVG = De Vlaamse Gids, 8 juli 1946, p.467-475 = basistekst voor de editie van het Verzameld werk
  2. T1 = typoscript (grondlaag) = basistekst voor de versie in Front [vindplaats AMVC]
  3. Fr = Front, 9 mei 1948
  4. T2 = typoscript (met latere correctielaag) = basistekst voor de versie in HAM
  5. HAM = HAM-tijdschrift, nr. 34, jrg. 4, oktober-december 1977 [Honest Arts Movement]

 

Het variantenapparaat moet als volgt gelezen worden:
T1: geeft de verschillen weer tussen de versie in De Vlaamse Gids en de grondlaag van het typoscript: <DVG>>T1>
Fr: geeft de verschillen weer tussen de laatste (gewijzigde) versie en de versie in Front
T2: geeft de verschillen weer tussen de laatste (gewijzigde) versie en de correctielaag van het typoscript, T2
HAM: geeft de verschillen weer tussen de laatste (gewijzigde) versie en de versie in HAM


p.7

Titel, ondertitel en auteur:

T:

[geen titelpagina overgeleverd]

Fr:

De atoombom en het mannetje met <den>>de> bolhoed

Een filmscenario

Door Louis-Paul Boon

HAM:

Louis-Paul Boon: ‘de bom’

 

T1: [titelpagina, inleiding, rolverdeling ontbreken; ook in Front en HAM]

 

p.9

T:

[rolverdeling ontbreekt; begint met : 1e deel, duisternis - idem Front en HAM]

 

1e deel

p.10

Fr:

[lay-out en alinea-indeling verschillen; passages die in DVG romein of niet vet staan (o.a. de radiostem en geluiden), worden in Front gecursiveerd. Deze passages werden in de T2 onderlijnd – idem in HAM.]

 

T1:

een <wachtenden>>wachtende> man

T2:

[bepaalde passages werden met rood potlood onderlijnd – idem in HAM.]

 

T1:

de <vóórband>>voorband>

 

T1:

achter <den>>de> hoek, laat even <den>>de> arm van <den>>de> man los

 

T1:

<den>>de> afglans der neon-lichten

 

T1:

een mannetje met <natten>>natte> bolhoed

 

T1:

<oogenblik>>ogenblik>

 

p.11

T1:

in <den>>de> rug

 

T1:

een <forschen>>forsen> knevel en een <ouderwetsch>>ouderwets> uniform vol blinkende <knoopen>>knopen>

Fr:

een forse<-n> knevel en een ouderwets uniform vol blinkende knopen

 

T1:

<vrouw die de beenen herkruist>>vrouw die <opn[xx]uw=opnieuw> benen kruist>

 

T1:

man met <scherpen>>scherpe> neus

 

T1:

<beenen>>benen>

 

Fr:

van kousen gesproken<....>>…>

VW:

van kousen gesproken[....]]]

 

T2:

<negermeisje>>meisje>

 

Fr:

[+ witregel] de voeten van het negermeisje

 

T1:

de <teenen>>tenen> op <den>>de> plankenvloer

 

Fr:

heen en weer bewegen<+ .>

[geen punt in de andere versies]

 

T1:

[hooren]]horen]

 

T1: [passage onderlijnd]

de rustige stem van <den>>de> radio-speaker [tot] Aan onze grenzen staat afweergeschut.

Fr: [passage cursief]

T2 : [passage werd extra rood onderlijnd = onderlijnd in HAM]

 

2e deel

T1:

<aan den>>op de> rand

 

T1:

vlakte omrand<-,> met struikgewas

 

T2:

<negerinnetje>>meisje>

 

T2:

<- langzaam daalt een zweetdroppel over de linkerborst / camera blijft zweetdroppel volgen >

 

T2:

<negermeisje>>meisje>

 

p.11-12

T1:

maar haar <oogen>>ogen> onrustiger

 

T1:

onrustige <oogen>>ogen>

 

T1:

<den>>de> bierdrinker

 

T1:

angstige <oogen>>ogen> van het negermeisje

T2:

angstige ogen van het <negermeisje>>meisje>

 

T1:

angstige <oogen>>ogen> van <den>>de> bierdrinker

 

T1:

angstige <oogen>>ogen> van de dame

 

T1:

het mannetje met <den>>de> bolhoed

 

T2:

<negermeisje>>meisje> [3x]

 

T1:

maar tevens <hooren>>horen> wij luider de stem [stem-passage onderlijnd]

Fr:

[+ witregel] maar tevens horen wij luider de stem [cursivering van stem-passage]

T2:

[stem-passage extra onderlijnd – idem HAM]

 

T1:

<Zooals>>Zoals>

 

T1:

in <den vorigen>>de vorige> oorlog

 

T1:

<Japansch>>Japans> beeld

 

T1:

<Japansche>>Japanse> vrouwtjes [2x]

 

T2:

man<+,> met plat tegen het hoofd gekamde natte haren

HAM:

man, <met plat>>metplat> tegen het hoofd gekamde natte haren [zetfout in HAM]

 

T1:

<legt=ligt> in wijmen zetel [typefout in T1 wordt meteen gecorrigeerd]

Fr:

ligt <wijmen>>wijde> zetel [zetfout in Fr – in geen andere versie]

 

Fr:

titel van het dagblad<-:> l’Humanité

 

T1:

<aschbak>>asbak>

 

T1:

<zoo>>zo> uitgedoofd

 

T1:

<aschbak>>asbak>

 

T1: [stem-passage onderlijnd]

Fr: [cursief]

T2: [extra onderlijnd – idem HAM]

 

T1:

<den>>de> man in <den>>de> zetel

 

T1:

die tegen kinderen in <den>>de> vloer

 

T1:

camera van in <den>>de> vloer

 

T1:

kletsen zal <uitdeelen>>uitdelen>

 

T1:

aan de <teenen>>tenen> komt

 

T1: [stem-passage onderlijnd]

Fr: [cursief]

T2: [extra onderlijnd – idem HAM]

 

p.13

T1:

<den vrijen>>de vrije> arm

 

T2:

en vormt <klein plasje>>kleine plas>

 

T1:

op <den>>de> vloer

 

T1:

rond <den>>de> hals

 

T1:

een mannetje met <den>>de> bolhoed

 

T1:

en het hoofd schudt<-.>

 

3e deel

T1:

<3e deel>> 3<+de> deel > [de = met de handgeschreven toevoeging]

 

T2:

<+ “>alleen toegankelijk voor het personeel<+ ”>

 

T1:

<gestalten>> gestalte<+n> > [+n = met de handgeschreven toevoeging]

 

T1: [stem-passage onderlijnd]

Fr: [cursief]

T2: [extra onderlijnd – idem HAM]

 

T1:

geronk wordt heviger [passage onderlijnd]

Fr: [cursief]

T2: [extra onderlijnd – idem HAM]

T1:

<tusschen>>tussen> hen in

 

p.14

4e deel

T1:

<4e >>4> deel

Fr:

<4>>4e > deel

 

T1:

Het mannetje met <den>>de> bolhoed

 

T1:

van in <den>>de> zetel naar het <tooneel>>toneel>

 

T1: men ziet de verre <gestalten>>gestalte> van Hamlet, <den>>de> koning

 

T1:

het mannetje met <den>>de> bolhoed

 

T1:

<tusschen>>tussen> de vingeren

 

T1:

op <den eenigen leegen>>de eenige=enige lege> stoel [onmiddellijke correctie van oude overgenomen vorm eenige = enige]

 

T1:

en <- en> [typefout in T1 wordt onmiddellijk gecorrigeerd]  kijkt star naar het <tooneel>>toneel>

 

T1:

alle <oogen>>ogen>

 

T1:

het <tooneel>>toneel>

 

T1:

het eerste <tooneel>>toneel>

 

T1:

<and>>ant> by opposing end [typefout in T1]

Fr:

<ant>>and> by opposing end

HAM:

<and>>ant> by opposing end [typefout in T wordt overgenomen]

 

p.15

T1:

<tooneel>> tooneel = toneel> [onmiddellijke correctie van oude overgenomen vorm tooneel = toneel]

 

T1:

met deels <ontblooten>>ontblote> schouder en in de <oogen>>ogen> hangende haren

 

T1:

een voorbijstappende<-n> boer, met braak over <den>>de> schouder

 

T1:

en volgt hem in <den>>de> rug

 

T1:

<groote>>grote> verschrikte <oogen>>ogen>

 

T1:

een <voorteeken>>voorteken>

 

T1:

Hamlet wil het hoofd <wegwenden>>wenden>

 

T1:

een <glanzenden>>glanzende> oorhanger

 

T1:

<nóg>>nog> kijkt hij naar <den>>de> <schitterenden>>schitterende> oorhanger

 

T1:

geronk van vliegtuigen [passage onderlijnd]

Fr: [cursief]

T2: [extra onderlijnd – idem HAM]

 

T1:

<In den>>in de> orkestbak

 

T1:

uit <den>>de> schouwburg

 

T1:

geronk heviger [passage onderlijnd]

Fr: [cursief]

T2: [extra onderlijnd – idem HAM]

 

T1:

geronk nog heviger [passage onderlijnd]

Fr: [cursief]

T2: [extra onderlijnd – idem HAM]

 

5e deel

T1:

in <den>>de> orkestbak

 

T1:

in de <groote>>grote> trom

 

T1:

<tusschen>>tussen> hen

 

p.16

T1:

<tot>>to> be, or not to be [zetfout in DVG wordt gecorrigeerd in T]

 

T1:

het mannetje met <den>>de> bolhoed <tusschen>>tussen> hen in

 

T1:

<den>>den=de> <leegloopenden>>leeglopende> schouwburg

 

T1:

<anderen>>andere> <leegloopenden>>leeglopende> schouwburg

 

T1:

<leegloopenden>>leeglopende> cinema

 

T1:

in de wanordig <leegloopenden>>leeglopende> zaal

 

T1:

iemand vloekt <- godverdomme>

 

T1:

wij zijn geen machines<-, = ,> maar <menschen>>mensen>

[de komma uit DVG die in eerste instantie in T1 wegvalt wordt er onmiddellijk bijgeschreven]

 

T1:

<sacochje>>handtasje>

 

HAM:

<buitenstroomend>>buitenstromend> [oude schrijfwijze wordt pas in HAM-versie aangepast]

 

T1:

<metro-tafereelen>>metro-taferelen>

 

T1:

<teekening>>tekening>

 

T1:

<groote>>grote> gebogen hoofden

 

T1:

<groote>>grote> hand over de kleine beelden

 

T1:

<naïef>>naief>

 

T1:

over <den anderen>>de andere> oorlog

 

T1:

ik wierp mij op <den>>de> grond

 

T1:

over <den>>de> vloer

 

p.17

T1:

tegen <den>>de> muur

 

T1:

door <den>>de> luchtdruk doodgeperst

 

T1:

de gesloten <oogen>>ogen> wegwendend

 

T1:

de <gansche>>ganse> metro

 

T1:

<den>>de> halskraag van haar kleed

 

T1:

<tusschen>>tussen> de opeengepakte <menschen>>mensen> dóór, naar <den>>de> uitgang

 

T1:

met het mannetje met <den>>de> bolhoed naar <den>>de> uitgang

 

T1:

neemt <den>>de> hoed af

 

6e deel

T1:

mannetje met <den>>de> bolhoed

 

Fr:

in paniek <verkeerende>>verkerende> straat

[idem HAM]

 

T1:

ziet hem in <den>>de> rug

 

T1:

<doorloopen>>doorlopen>

 

T1:

<algemeene>>algemene> chaos

 

T1:

mannetje<-,> terug gewoon,

 

T1:

krijgt stamp in <den>>de> rug

 

p.17-18

T1:

op <den>>de> trottoirboord

 

p.18

T1:

stamelt: misverstand [onderlijnd]

Fr: [cursief]

T2: [extra onderlijnd – idem HAM]

 

T1:

<beenen>>benen> van de voorbijrennende massa

 

T1:

grijpt de <beenen>>benen> vast

 

T1:

<men>>een> rukt zich los

 

T1:

stamelt nauwelijks hoorbaar: misverstand [onderlijnd]

Fr: [cursief]

T2: [extra onderlijnd – idem HAM]

 

T1:

<hooge>>hoge> voorhoofd

 

T1:

<Grieksche>>Griekse> reidansen

 

T1:

ATOOMBOM [handgeschreven]

Fr:

a   o   m   o

  t    o    b   m

HAM:

ATOOMBOM

 

T1:

het fluisterende mannetje met <den>>de> bolhoed

 

T1:

de kamer achter <den>>de> man

 

T1:

het mannetje: <misverstand>>misverstand>

Fr: [cursief]

T2: [onderlijnd – idem HAM]

 

T1:

<misverstand>>misverstand>

Fr: [cursief]

T2: [extra onderlijnd – idem HAM]

 

T1:

ATOOMBOM [handgeschreven]

 

T1: [stem-passage na dubbele punt onderlijnd]

Fr: [cursief]

T2: [ onderlijnd – idem HAM]

 

T1:

<-,> een luisterspel van Ludwig <von>>Von> Beethoven

 

T1:

mannetje met <den>>de> bolhoed

 

T1:

<+,> en draagt het naar een lezer die…... ook het mannetje met <den>>de> bolhoed is

 

p.19

T1:

<toonen>>tonen> dus ook niet

 

T1:

<boekenschabben>>boekenschappen>

 

T1:

mannetje met <den>>de> bolhoed

 

T1:

gehuil van <den>>de> storm

 

T1:

gehuil van <bommenwerpers>>bommen[xxxxxx]=bommenwerper> [handgeschreven correctie op T1]

 

T1:

afgerukt <koperen>>kopere> naamplaatje

Fr:

afgerukt <kopere>>koperen> naamplaatje

[idem HAM]

 

T1:

in het <Nederlandsch>>Nederlands>

 

T1:

in het <Fransch>>Frans>

 

T1:

in het <Engelsch>>Engels>

 

T1:

in het <Poolsch>>Pools>

 

T1:

in het <Duitsch>>Duits>

 

T1:

<ondertusschen>>ondertussen>

 

T1:

mannetje met <den>>de> bolhoed achternazittend

 

T1:

over <den anderen>>de andere> oorlog

 

T1:

<ondertusschen>>ondertussen> een vaag beeld op de achtergrond [...…] zij worden geraamten, met sjako en pinhelm<­ – >> , > bajonet op het geweer [passage onderlijnd]

Fr: [cursief]

T2: [ onderlijnd – idem HAM]

 

T1:

op <den>>de> voorgrond zeer duidelijk <gebleven>>geworden>

 

T1:

<groote>>grote> gebaren makend

 

T1:

op zijn <hurk>>hurken> zit [2x]

 

T1:

op <den koer>>het binnenplein>

 

T1:

gek met een wekker <dien>>die> hij heen en weer schudt

 

T1:

<ontsnappenden>>ontsnappende> stoom

 

T1:

<tandeloozen>>tandeloze> mond

 

p.20

7e deel

T1:

de <kleeren>>kleren> van het lijf

 

T1:

<booten>>boten> die vergaan

 

T1:

<boomen>>bomen> die omslaan

 

T1:

de <bolheid>>bolhoed> [zetfout in DVG] met beide handen op de <ooren>>oren> drukkend

VW:

de [bolheid]]bolhoed] met beide handen op de ooren drukkend

 

T1:

mannetje met <den>>de> bolhoed

 

T1:

<- hooger> klautert

 

T1:

<ondertusschen>>ondertussen> zeer vaag geloei van alarmsirenen [passage onderlijnd]

Fr: [cursief]

T2: [ onderlijnd – idem HAM]

 

T1:

<weenend>>wenend> op een gebroken marmeren zuil zit

 

T1:

over de <ijveren>>ijzeren> [zetfout in DVG] staven <loopend>>lopend>

VW:

over de [ijveren]]ijzeren] staven loopend

 

T1:

opengereten mannetje met <den>>de> bolhoed

 

p.21

T1:

<Duitsche>>Duitse> schupo

 

T1:

<Amerikaansche>>Amerikaanse> soldaten

 

T1:

zich <keerende>>kerende> schupo

 

T1:

<den>>de> arm in verband

 

T1:

<Duitsche>>Duitse> schoolkinderen

 

T1:

Hitler opent en sluit <den>>de> mond, juist <zooals>>zoals> in zijn <groote>>grote> redevoeringen

 

T1:

zeer klein mannetje met <den>>de> bolhoed

 

T1:

<tusschen>>tussen> het gescheurde glas

 

T1:

slaat op <den>>de> rand

 

T1:

slaat op het mannetje met <den>>de> bolhoed

 

T1:

<ten slotte>>tenslotte> <de>>een> <Hitlergroet>>hitlergroet>

 

8e deel

T1:

<booten>>boten> vergaan

T1:

ATOOMBOM [handgeschreven]